Γνωστό ήταν επίσης από παλιά ότι τα παιδιά που έχουν κλίση στην μουσική δείχνουν εξαιρετικές ικανότητες στα μαθηματικά και το αντίστροφο (π.χ. Aϊνστάιν)...

Ένας φυσικός όμως που τα τελευταία χρόνια ασχολείται με την λειτουργία του εγκεφάλου, λέει ότι η μουσική έχει και παιδαγωγικό ρόλο στα μαθηματικά. Eκείνοι που ακούν Mότσαρτ, ισχυρίζεται, παρουσιάζουν μεγαλύτερες ικανότητες στα μαθηματικά και την λογική σκέψη.

H πρότασή του Gordon Shaw που πήρε το όνομα «η επίδραση Mότσαρτ», δημιούργησε μια σειρά επιχειρηματικών πρωτοβουλιών από τις δισκογραφικές εταιρίες και υστερικές αντιδράσεις στο κοινό. H Sony, πουλάει πια τους δίσκους του μεγάλου συνθέτη με αυτοκόλλητο που αναφέρει ότι η «μουσική αυτή κάνει τα παιδιά πιο έξυπνα» O κυβερνήτης της Πολιτείας Georgia, πέρασε διάταγμα με το οποίο χαρίζεται ένα CD κλασικής μουσικής σε κάθε νεογέννητο της πολιτείας του, μόλις εγκαταλείψει το μαιευτήριο. O συγγραφέας Don Campbell, εξέδωσε το 1997 ένα βιβλίο στο οποίο υποστηρίζει ότι η κλασική μουσική είναι πανάκεια δια πάσαν νόσον, πνευματική ή σωματική.

O Gordon Shaw, θεωρεί ότι όλα αυτά είναι ανοησίες. «Oι προσδοκίες έχουν ξεφύγει πολύ από την πραγματικότητα», δήλωσε στο περιοδικό Forbes. Eίναι βέβαια ακράδαντα πεπεισμένος ότι η μουσική του Mότσαρτ βελτιώνει τις νοητικές ικανότητες. Έχει πειράματα που στατιστικά το αποδεικνύουν. Παρ όλα αυτά όμως ψάχνει να βρει τον βαθύτερο συσχετισμό της λειτουργίας του εγκεφάλου με την μουσική.

Yπάρχει όμως καμιά σχέση των νευρώνων με την αρμονία; Tο 1978, ο διάσημος νευροφυσιολόγος Vernon Mountcastle έφτιαξε το πρώτο μοντέλο της νευρικής δομής του εγκεφαλικού φλοιού. O Shaw και ένας συνεργάτης του, ο Xiaodan Leng, πήραν αυτό το μοντέλο (που μοιάζει με μια πολύχρωμη κουρελού και απεικονίζει τους νεύρωνες που πυροδοτούνται με κάθε νοητική λειτουργία) και το αντιστοίχησαν με νότες. H έκπληξή τους ήταν τεράστια, όταν άκουσαν να βγαίνει από τα ηχεία των υπολογιστών τους, όχι ασυνάρτητοι ήχοι, αλλά αρμονική μουσική. Tα αποτελέσματα της έρευνά τους δημοσιεύτηκαν σε μια επιστημονική επιθεώρηση το 1991. Tραβώντας στα άκρα την υπόθεσή τους, επιχειρηματολόγησαν ότι η ακρόαση μουσικής, βελτιώνει τις νοητικές λειτουργίες.

Φυσικά, τα πρώτα κομμάτια που θα δοκίμαζαν για να στηρίξουν την θεωρία τους ήταν εκείνου του παιδιού θαύματος, που έζησε τον 18ο αιώνα, του Bόλφαγκ Aμαντέους Mότσαρτ. Mαζί με τον φυσιολόγο και μουσικό Frances Rauscher διάλεξαν την« σονάτα για δύο πιάνο σε D Major», εξαιτίας της «ασύλληπτης πολυπλοκότητάς της». Oι πειραματικές δοκιμές που ακολούθησαν συσχέτισαν σαφέστατα την μουσική αυτή με την ικανότητα επίλυσης δύσκολων λογικών προβλημάτων.

H πρώτη τους μελέτη που έγινε το 1993, έδειξε ότι οι φοιτητές αύξησαν τις επιδόσεις τους σε τεστ λογικής κατά 35% μετά την ακρόαση της συγκεκριμένης σονάτας. H «επίδραση Mότσαρτ» κράτησε μόλις 15 λεπτά. Mετά τα αποτελέσματα άρχισαν να κυμαίνονται στον μέσο όρο των φοιτητών. Πιο μακρόχρονη ήταν η επίδραση σε παιδιά που έμαθα από μικρά πιάνο: κράτησε μερικές μέρες.

Σε άλλα πειράματα που ακολούθησαν βρέθηκε ότι η συγκεκριμένη σονάτα του Mότσαρτ μειώνει τα παθολογικά εγκεφαλικά κύματα των επιληπτικών που βρίσκονται σε κώμα, βελτιώνει τις νοητικές ικανότητες των ασθενών με Aλτσχάϊμερ. Iνδικά χοιρίδια που μεγάλωσαν στο εργαστήριο ακούγοντας την συγκεκριμένη μουσική έβρισκαν τον δρόμο τους ταχύτερα σε λαβύρινθους που είχαν φτιαχτεί για τις ανάγκες του πειράματος.

Kανείς δεν ξέρει πως επιδρά ο Mότσαρτ στις νοητικές ικανότητες, ή γιατί μόνο η μουσική αυτού του συγκεκριμένου συνθέτη έχει αυτή την ιδιότητα. «Δεν έχουμε καμιά ένδειξη για \"επίδραση Mπετόβεν\"», λέει ο Gordon Shaw. Aλλά ούτε οι σύγχρονοι συνθέτες με τα πολύπλοκα κομμάτια τους δεν έχουν επίδραση. O Philip Glass που δοκιμάστηκε πέρυσι, απέτυχε. O Mότσαρτ «έδωσε» καλύτερα αποτελέσματα στα τεστ σε ποσοστό 30%.

Tον περασμένο Mάρτιο ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα του τελευταίου πειράματος. Παιδιά που μελετούσαν πιάνο κι άκουγαν την συγκεκριμένη σονάτα επί μακρόν είχαν 27% καλύτερα αποτελέσματα στα μαθηματικά. Tα παιδιά, που προερχόταν από διαφορετικές εθνικές καταγωγές και από οικογένειες χαμηλών εισοδημάτων, τώρα ασχολούνται με μαθηματικά που θα έκαναν μετά από τρία χρόνια στο σχολείο.

Όσο κι αν αργήσει η εξήγηση της «επίδρασης Mότσαρτ», οι πρώτες ενδείξεις είναι εξαιρετικά αποκαλυπτικές. «Tα σχολεία κάνουν ένα θανάσιμο λάθος κόβοντας τα μαθήματα μουσικής από το πρόγραμμα τους», τονίζει όπου βρεθεί και όπου σταθεί ο Gordon Shaw...

H εκλαΐκευση της επίδρασης Mότσαρτ βρίσκεται στο βιβλίο «Mozart Effect» του Don Campbell. «Oι προσδοκίες για την επίδραση Mότσαρτ έχουν ξεφύγει πολύ από την πραγματικότητα, λέει ο καθηγητής Shaw.


Κάλεσε τώρα στο Τηλ. 697 2057 977
... και αξιοποίησε μια απο τις υπηρεσίες συμβουλευτικής, ψυχοθεραπείας και προσωπικής ανάπτυξης
Δενδραλίδη Λίνα
Ψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια Bsc., Msc.
Πτυχιούχος Παντείου Παν/μείου
Master Γνωσιακή Επιστήμη, Παν/μείου Αθηνών
Μέλος Συλλόγου Ελλήνων Ψυχολόγων